Lan tỏa những mô hình hiệu quả vì trẻ em và thanh thiếu niên: Nhìn lại hành trình CFCI/HCA-II Đà Nẵng giai đoạn 2023–2026
Sau hơn ba năm triển khai, Dự án Thành phố thân thiện với trẻ em (CFCI) và Thành phố lành mạnh cho thanh thiếu niên giai đoạn II (HCA-II) tại Đà Nẵng đã ghi dấu nhiều kết quả nổi bật trong thúc đẩy quyền trẻ em, cải thiện sức khỏe học đường, tăng cường sự tham gia của trẻ em và thanh thiếu niên vào quá trình xây dựng các mô hình phát triển đô thị. Hội thảo tổng kết ngày 30/6/2026 là dịp chia sẻ các mô hình hiệu quả và kinh nghiệm để duy trì, nhân rộng tại nhiều địa phương.
Hội thảo chia sẻ kết quả đánh giá cuối kỳ, các mô hình hiệu quả và thực hành tốt do Sở Y tế thành phố Đà Nẵng phối hợp với UNICEF Việt Nam tổ chức là dịp nhìn lại hành trình triển khai dự án giai đoạn 2023–2026, đồng thời tạo diễn đàn để các bộ, ngành, địa phương, đối tác phát triển và chính trẻ em cùng thanh thiếu niên chia sẻ kinh nghiệm, lan tỏa những sáng kiến, mô hình, thực hành tốt đã được kiểm chứng và thảo luận về hướng duy trì, nhân rộng các mô hình hiệu quả.
Tham dự hội thảo có đại diện Cục Bà mẹ và Trẻ em (Bộ Y tế), Vụ Công tác Thanh niên và Bình đẳng giới (Bộ Nội vụ), lãnh đạo các sở, ban, ngành thành phố Đà Nẵng; đại diện UNICEF Việt Nam, Fondation Botnar, Ecorys, các tổ chức phát triển cùng đại biểu đến từ Hà Nội, Hải Phòng, Quảng Ninh, Lâm Đồng, Cần Thơ và đông đảo trẻ em, thanh thiếu niên, thành viên Hội đồng trẻ em thành phố.
“Giá trị của dự án nằm ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động.”
Phát biểu khai mạc hội thảo, bà Đoàn Thị Hoài Nhi, Phó Giám đốc Sở Y tế thành phố Đà Nẵng, Phó Giám đốc Ban quản lý dự án CFCI, khẳng định hơn ba năm triển khai là một hành trình của sự đồng hành và cam kết giữa chính quyền, các đối tác phát triển, cộng đồng và đặc biệt là trẻ em và thanh thiếu niên.
Bà nhấn mạnh: “Thành công của dự án không chỉ được đo bằng số lượng hoạt động hay các chỉ số hoàn thành, mà còn ở sự thay đổi trong nhận thức và hành động của chính quyền, các tổ chức và cộng đồng đối với trẻ em. Khi tiếng nói của trẻ em được lắng nghe và mọi quyết sách đều hướng tới lợi ích tốt nhất của trẻ em, đó chính là nền tảng để xây dựng một đô thị phát triển bền vững, nhân văn và hiện đại.“
Dự án HCA-II do Fondation Botnar tài trợ, Ecorys quản lý, được triển khai trong khuôn khổ sáng kiến Thành phố thân thiện với trẻ em (CFCI) với sự phối hợp giữa UNICEF Việt Nam, UBND thành phố Đà Nẵng và Viện Nghiên cứu và Đào tạo Việt – Anh (VN-UK), Đại học Đà Nẵng.
Trong giai đoạn 2023–2026, dự án tập trung vào bốn lĩnh vực trọng tâm:
- Tăng cường bằng chứng và vận động chính sách;
- Cải thiện khả năng tiếp cận các dịch vụ thiết yếu có chất lượng;
- Thúc đẩy sự tham gia có ý nghĩa của trẻ em và thanh thiếu niên;
- Chia sẻ tri thức và tăng cường tính bền vững của các mô hình can thiệp.
Dấu ấn của dự án CFCI/HCA-II qua những con số ấn tượng
Một trong những nền tảng quan trọng của dự án là nghiên cứu năm 2023 với 3.005 học sinh tại 15 trường THCS, qua đó cung cấp những bằng chứng đầu tiên về các vấn đề sức khỏe và phúc lợi của thanh thiếu niên Đà Nẵng. Kết quả nghiên cứu cho thấy hơn 1/3 học sinh có nguy cơ thừa cân, béo phì, đồng thời chỉ ra những thách thức về dinh dưỡng, nước sạch, vệ sinh, sức khỏe tâm thần và quyền tham gia của trẻ em.
Từ các bằng chứng này, hàng loạt mô hình can thiệp đã được triển khai và mang lại kết quả rõ nét:
- Hơn 20.000 học sinh và 11.000 phụ huynh được tiếp cận các hoạt động về nước sạch, vệ sinh, dinh dưỡng và sức khỏe.
- 20 phòng vệ sinh kinh nguyệt, 20 phòng tham vấn học đường và 40 câu lạc bộ học sinh được xây dựng tại các trường học.
- 9.460 học sinh được truyền thông, tư vấn về phòng ngừa và kiểm soát thừa cân, béo phì.
- 21 khu vui chơi, với tổng kinh phí 4,2 tỷ đồng, được đầu tư dựa trên chính các đề xuất của trẻ em và thanh thiếu niên.
- Hơn 1.000 thanh thiếu niên tham gia các chương trình đổi mới sáng tạo như Youth Innovation Hub, Youth On Hackathon, U-Invent, Green STEM Innovation, Innovation School Tour và Tòa Soạn Xanh, góp phần phát triển các sáng kiến giải quyết những vấn đề của cộng đồng.
Không chỉ cải thiện điều kiện học tập và chăm sóc sức khỏe, dự án CFCI/HCA-II Đà Nẵng còn góp phần hình thành hệ sinh thái hỗ trợ trẻ em thông qua các mô hình như Làm cha mẹ cho sự phát triển toàn diện trẻ thơ những năm đầu đời, Tham vấn học đường và Phòng tham vấn hỗ trợ trẻ em tại Bệnh viện Phụ sản – Nhi Đà Nẵng, giúp tăng cường sự kết nối giữa gia đình, nhà trường, cơ sở y tế và cộng đồng.
Chung tay duy trì và nhân rộng các mô hình hiệu quả
Đại diện UNICEF Việt Nam, bà Nguyễn Thị Thanh An nhấn mạnh hội thảo không chỉ là dịp tổng kết những kết quả đạt được mà còn là cơ hội để các địa phương, đối tác và thanh thiếu niên cùng học hỏi, chia sẻ và lan tỏa những thực hành tốt.
“Những mô hình được giới thiệu hôm nay không chỉ phản ánh kết quả của dự án mà còn là nguồn cảm hứng để các địa phương tiếp tục duy trì, thích ứng và nhân rộng, hướng tới xây dựng những thành phố ngày càng thân thiện hơn với trẻ em và thanh thiếu niên.“
Theo đánh giá cuối kỳ của ông Phạm Thái Hưng, chuyên gia tư vấn độc lập của UNICEF, các mô hình của dự án có tính bền vững cao nhờ được xây dựng trên bằng chứng, đáp ứng đúng nhu cầu của trẻ em, tận dụng hệ thống sẵn có và tăng cường năng lực cho đội ngũ địa phương. Để duy trì hiệu quả lâu dài, các hoạt động cần tiếp tục được lồng ghép vào kế hoạch và ngân sách thường xuyên của các địa phương.
Đại diện Fondation Botnar, bà Susanna Hausmann bày tỏ ấn tượng trước sự tham gia tích cực của thanh thiếu niên trong suốt quá trình triển khai dự án.
“Người trẻ có những ý tưởng tuyệt vời, có trí tưởng tượng và khả năng tạo ra thay đổi. Điều quan trọng là chúng ta cần lắng nghe và tạo điều kiện để các em biến những ý tưởng ấy thành hành động.“
Hành trình CFCI/HCA-II khép lại nhưng những tác động của dự án vẫn tiếp tục lan tỏa
Sau hơn ba năm triển khai, Dự án Thành phố thân thiện với trẻ em (CFCI) và Thành phố lành mạnh cho thanh thiếu niên giai đoạn II (HCA-II) đã để lại nhiều dấu ấn trong việc thúc đẩy quyền trẻ em tại Đà Nẵng. Quan trọng hơn cả những con số là sự thay đổi về tư duy và cách tiếp cận: trẻ em và thanh thiếu niên không chỉ là đối tượng thụ hưởng mà là những đối tác, những công dân tích cực cùng tham gia kiến tạo thành phố.
Mặc dù dự án khép lại, những bằng chứng, mô hình, bài học kinh nghiệm và mạng lưới hợp tác được hình thành sẽ tiếp tục là nền tảng để Đà Nẵng duy trì và mở rộng các sáng kiến, hướng tới xây dựng một đô thị ngày càng an toàn, lành mạnh, bao trùm và thân thiện với mọi trẻ em và thanh thiếu niên.
